Ac

Actinium


Actinium is te vinden in het uraniumerts pekblende, net als radium en polonium. Het is bijzonder radioactief, hondervijftig keer meer dan radium. Naar dit element is een hele reeks genoemd: de actiniden. Zij volgen op actinium en hebben atoomnummers 90 tot en met 103.
Symbool Ac Protonen/elektronen 89
Groep 3 Isotopen
Periode Elektronenconfiguratie [Rn] 7s2 5f1
Blok d Elektronegativiteit 1,0 (Pauling)
Bij kamertemperatuur vast Atoomstraal 188 10-12m
Dichtheid 10100 kg m-3 Relatieve atoommassa 227
Smeltpunt 1051 oC
(1324 K)
Soortelijke warmte J kg-1K-1
Kookpunt 3227 oC
(3500 K)
Warmtegeleidingscoëfficiënt W m-1K-1

Vanwege de schaarste, hoge prijs en dito radioactiviteit heeft actinium geen industriële toepassingen. Het wordt incidenteel wel gebruikt voor medische doeleinden (lokale bestraling).

Naam

Net als bij radium ligt in de naam van actinium de radioactieve eigenschap besloten. In dit geval is de naam afgeleid van het Griekse woord akti­nos voor straal.

Ontdekking

De Franse radiochemicus André-Louis Debierne ontdekte actinium in 1899 in het residu van uraniumerts waaruit Marie en Pierre Curie een jaar eerder al radium hadden geisoleerd. Ook de Duitse chemicus Friedrich Oskar Giesel deed dat,  in 1902, zonder van de ontdekking van de Fransen af te weten.

Voorkomen

Actinium is één van de meest zeld­zame ele­menten. Het aandeel in de aardkorst is 5,5.10-14 % op basis van gewicht. Het staat op plaats 86 in de rangorde van voorkomen.

Het element wordt in zeer kleine hoe­veelheden aangetroffen in uraan­ertsen, als onder­deel van radioactieve vervalreeksen.

Actinium is te bereiden door 226Ra te beschieten met neu­tro­nen:

 226
88
Ra
   + n   -->   227
88
Ra

 227
88
Ra           
-->   227
89
Ac + e

Actiniumverbindingen zijn te isoleren met behulp van ionen­wisseling of vloei­stofex­tractie.

Metallisch actinium ontstaat door reductie van het fluori­de met lithiumdamp bij ca. 1300 °C of door reductie van het oxide (Ac2O3) met thorium bij 1.730 °C en 10-4 Pa. 

Deel dit op: